Een vertrouwd clublogo naast een merk met supplementen. Ajax en Vitakruid staan naast elkaar, maar een sponsorcontract vertelt je niet welke pot jij nodig hebt.
Ajax heeft de Meester Kackadorisprijs 2026 gekregen, maakte de Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) vrijdag bekend. De reden is de sponsorovereenkomst met Vitakruid, een bedrijf in voedingssupplementen. Volgens de jury gebruikt Vitakruid gezondheidsclaims “waarvoor een deugdelijke, wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt”. Ook RTL Nieuws (ANP) bracht het bericht.
Waarom krijgt Ajax een kwakzalverijprijs?
De VtdK geeft de prijs elk jaar aan een persoon of organisatie die kwakzalverij “bevordert, zonder die zelf te bedrijven”. Ajax verkoopt dus zelf geen supplementen. De club geeft volgens de jury wel “extra uitstraling en geloofwaardigheid” aan een bedrijf dat dat wel doet. De overeenkomst loopt sinds 1 januari 2026; Ajax noemde Vitakruid bij de start “Official Nutrition Supplier” tot en met minstens seizoen 2027/2028.
De jury noemt meer dan alleen de claims. Vitakruid zet bekende Nederlanders in, leidt eigen “therapeuten” op in een achtdaagse opleiding, en zou waarschuwingen van het RIVM over kruidenpreparaten bagatelliseren. Kritiek van wetenschapsjournalist Adriaan ter Braack (Sjamadriaan) werd volgens de VtdK “beantwoord met juridische druk”.
Van longlist tot prijs: zo liep het
| Datum | Wat er gebeurde |
|---|---|
| 1 januari 2026 | Sponsorovereenkomst Ajax en Vitakruid gaat in. |
| 21 juli 2026 | VtdK zet Ajax met zeven anderen op de longlist, onder wie SBS6 en BENU-apotheken. |
| 28 juli 2026 | Vitakruid eist in een brief van negen A4’tjes rectificatie. Het bestuur weigert. |
| 22 september 2026 | Shortlist: Ajax, BENU-apotheken en V&VN. |
| 2 oktober 2026 | Ajax wint. De uitreiking is op 3 oktober in Amsterdam; Ajax komt niet. |
Ajax hoort de supplementenclaims van zijn sponsor te keuren
De prijs is terecht. Een topclub verkoopt geen pillen, maar wel vertrouwen. Wie jaarlijks met een logo naast een supplementenmerk staat, leent dat vertrouwen uit. Ajax reageerde met een eerder gegeven verklaring: supplementen zijn “geen vervanging van een gezonde leefstijl”, maar kunnen “op basis van de individuele behoeften van volwassen spelers” ondersteunen. Dat is precies de nuance die een vijftienjarige fan niet meekrijgt van een supplementensponsor.
Een topsporter wordt begeleid door een diëtist en wordt gemeten. Een supporter in de supermarkt niet. Het Voedingscentrum zegt dat de meeste mensen geen supplementen nodig hebben; alleen bepaalde groepen krijgen een advies, zoals vitamine D voor jonge kinderen en ouderen. Zie ook ons stuk over de mythe dat iedereen een multivitamine nodig heeft.
Een prijs van een belangenclub is nog geen bewijs
Wie het met de VtdK eens is, moet ook zien wat ontbreekt. De bekendmaking noemt geen enkel concreet product of concrete claim van Vitakruid die onjuist is. “Gezondheidsclaims zonder onderbouwing” is een oordeel van de jury, geen uitspraak van de Reclame Code Commissie of de NVWA. Vitakruid noemt de kwalificaties juist “te absoluut” en “onzorgvuldig”. De vereniging geeft daarnaast toe dat haar steekproef bij Vitakruid vier jaar oud is: een online vragenlijst die vijf potten adviseerde voor honderd euro per maand. Dat is een sterk voorbeeld, maar het is geen onderzoek van dit jaar.
Supplement van een clubsponsor? Check deze vier dingen
Twijfel je over een potje dat via sport of social media binnenkomt, loop dan dit lijstje af voor je afrekent:
- Hoor je bij een groep met een officieel advies? Het Voedingscentrum noemt de groepen voor wie extra vitamine D wordt aanbevolen. Een clublogo is geen persoonlijk advies.
- Lees de claim letterlijk. Controleer of de beloofde werking over het product zelf gaat of over een voedingsstof die erin zit.
- Check de dosis tegen de veilige bovengrens. Op onze pagina over bovengrenzen en dosering staat per vitamine waar het misgaat.
- Kruidenpreparaat? Zoek de naam op bij het RIVM of de NVWA voordat je het een kind geeft.
Zit je toch aan een algemene aanvulling te denken, vergelijk dan eerst wat er in een gewone multivitamine zit voordat je vijf aparte potten koopt. Meer achtergrond en prijzen vind je op vitamine korting.
Zaterdag ligt de steen in Amsterdam
De prijs wordt op 3 oktober uitgereikt tijdens het jaarsymposium van de VtdK. Ajax liet de uitnodiging liggen. Het contract met Vitakruid loopt nog tot de zomer van 2028. Tot die tijd draagt de club de prijs mee, of hij hem nu ophaalt of niet.