Twee groepen vrouwen aten allebei 500 calorieën per dag minder. Beide groepen vielen na zes maanden ongeveer evenveel af: gemiddeld 15 pond, oftewel bijna 7 kilo. Toch scoorde één groep duidelijk beter op geheugen, leren en probleemoplossen. Het enige verschil tussen hen: het tijdstip waarop ze aten.
Wat er onderzocht is
Onderzoekers van Rutgers University volgden 47 vrouwen tussen de 50 en 79 jaar met overgewicht of obesitas. Iedereen kreeg dezelfde opdracht: 500 calorieën per dag minderen. Daarna werd de groep gesplitst. 26 vrouwen aten alles binnen een venster van minder dan negen uur, meestal tussen 10.00 en 18.00 uur. De rest verdeelde de maaltijden over een periode van twaalf uur.
Na een half jaar waren beide groepen ongeveer even veel afgevallen. Maar op de cognitieve tests presteerde de groep met het korte eetvenster beter, vooral op probleemoplossing, ruimtelijke organisatie, leren en geheugen. Het onderzoek staat in het julinummer van Current Developments in Nutrition; hoofdonderzoeker Sue Shapses wil in vervolgonderzoek kijken naar ontstekingen, opname van voedingsstoffen, slaap en het dag-nachtritme. Newsmonkey berichtte er zondag over.
Waarom we hier voorzichtig mee zijn
Het is een prettig resultaat om te lezen, en dat is precies de reden om er langzaam doorheen te lopen.
- 47 deelnemers is weinig. Verdeeld over twee groepen blijven er 26 en 21 vrouwen over. Bij die aantallen kan toeval een verschil op een test makkelijk verklaren.
- De deelnemers waren een specifieke groep: vrouwen van 50 tot 79 met overgewicht of obesitas. Wat hier gemeten is, zegt niets over een man van 35 met een gezond gewicht.
- Er was geen groep die niets veranderde. Iedereen at 500 calorieën minder, dus je vergelijkt twee vormen van afvallen met elkaar — niet eten-met-venster tegenover normaal eten.
- Cognitieve tests kun je oefenen. Wie dezelfde soort test na zes maanden opnieuw maakt, scoort vaak iets hoger, ongeacht wat hij at.
De onderzoekers zeggen dit zelf ook: ze willen de steekproef vergroten en uitzoeken wat er biologisch gebeurt. Dat is de eerlijke lezing van dit resultaat — een signaal dat de moeite van vervolgonderzoek waard is, geen advies om vanaf morgen na zessen niets meer te eten.
Wat een kort eetvenster praktisch betekent
Eten tussen 10.00 en 18.00 uur klinkt overzichtelijk, maar het betekent voor de meeste Nederlandse huishoudens: geen ontbijt of geen avondeten. Wie om zes uur met het gezin eet, zit precies op de grens. Wie ’s avonds sport, komt in de knel.
Er is ook een kant die in dit soort berichten zelden langskomt: minder eetmomenten betekent minder gelegenheden om voedingsstoffen binnen te krijgen. Bij 500 calorieën minder én een korter venster wordt het makkelijker om onder je eiwitbehoefte te zakken, en bij vrouwen na de overgang telt ook calcium en vitamine D mee. Wat er in die leeftijdsgroep vaker tekortschiet, hebben we op een rij gezet op de pagina over multivitamines voor 50-plussers.
Nog een praktisch punt: vetoplosbare vitamines — A, D, E en K — worden beter opgenomen bij een maaltijd waar wat vet in zit. Verschuif je je eetmomenten, verschuif dan ook het moment waarop je die inneemt. Dosering en bovengrenzen staan op onze pagina over veilig doseren, en wat een tekort concreet doet lees je bij vitamine D-tekort.
De nuchtere samenvatting
Een klein, kortlopend onderzoek vond dat het tijdstip van eten er bovenop de calorieën toe kan doen voor het brein. Interessant, want de kilo’s waren gelijk en het verschil zat dus ergens anders. Maar 47 deelnemers en zes maanden is te weinig om je eetpatroon op om te gooien. Gebruik dit als reden om het gesprek met je huisarts of diëtist aan te gaan als je toch al met je gewicht bezig bent — niet als recept.